W czwartek, 11 grudnia 2025 roku, w Świetlicy Wiejskiej w Ujazdówku odbył się koncert „Źródła muzyki Chopina” w ramach ogólnopolskiego programu „Efekt Chopina”, realizowanego przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. Wydarzenie było częścią cyklu edukacyjnych koncertów, których celem jest przybliżenie mieszkańcom mniejszych miejscowości muzyki Fryderyka Chopina oraz jej ludowych korzeni. Organizatorzy chcą w ten sposób pokazać, że muzyka klasyczna nie musi być odległa i trudna w odbiorze, może wyrastać z tych samych melodii, rytmów i emocji, które od wieków towarzyszyły polskiej wsi.
Na scenie wystąpił zespół Janusz Prusinowski Kompania, tworząc ciepłą i pełną energii atmosferę. Artyści opowiadali o muzyce, dzielili się ciekawostkami i swoim doświadczeniem, dzięki czemu koncert zyskał niezwykle kameralny, angażujący charakter. W skład zespołu weszli: Janusz Prusinowski – skrzypce, harmonia polska, cymbały, śpiew; Kaja Prusinowska – śpiew; Szczepan Pospieszalski – basetla, kontrabas, trąbka; Patryk Peterson – klarnet, flet poprzeczny, fujarka pasterska; oraz Franciszek Delatur – bębenek, baraban, skrzypce sekund, prowadzenie zabaw. Artyści zaprosili publiczność w podróż przez dawne mazurki, kujawiaki, oberki i chodzone, ukazując ich związki z mazurkami Chopina.
Koncert w Ujazdówku rozpoczął się krótkimi przemówieniami organizatorów i zaproszonych gości. Wójt Gminy Ciechanów Stefan Pawłowski powitał publiczność i podkreślił znaczenie wydarzenia dla lokalnej społeczności: Cieszę się, że taka inicjatywa dotarła również do naszej gminy. Myślę, że będzie to bardzo ciekawe spotkanie z muzyką – z jednej strony poważną, ale wcale nie tak bardzo poważną, jak mogłoby się wydawać. Dziękuję organizatorom i Państwu za obecność. Życzę miłego odbioru i wielu artystycznych wrażeń – powiedział.
Głos zabrała także Anna Kienik, prezes Lokalnej Grupy Działania „Północne Mazowsze”, która przypomniała, że koncerty odbywają się w kilku miejscowościach regionu: Zespół Janusz Prusinowski Kompania wraz z Kają Prusinowską odwiedza szkoły i świetlice w siedemnastu gminach należących do LGD „Północne Mazowsze”. Cieszymy się, że możemy uczestniczyć w tak dużym, ogólnopolskim projekcie realizowanym przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. Dzisiejszy koncert to okazja, by usłyszeć muzykę, która inspirowała Fryderyka Chopina – mówiła.
Po oficjalnym rozpoczęciu głos zabrał lider zespołu Janusz Prusinowski, który wprowadził publiczność w klimat dawnej muzyki ludowej: Gramy muzykę polską: z Mazowsza Północnego, z Kujaw, z regionu Radomskiego. To muzyka dawna, taka, jaką jeszcze niedawno grano w tutejszych wsiach. Kiedyś, żeby posłuchać muzyki, trzeba było ją samemu tworzyć, albo ktoś śpiewał, albo nie; albo grał, albo nie. Fryderyk Chopin nie urodził się na pustyni muzycznej, lecz w kraju, który tętnił muzyką – tłumaczył.
Artysta opowiedział również o źródłach inspiracji kompozytora: Chopin wyrósł z tego świata dźwięków, rytmów i emocji. Jego mazurki to język polskiej wsi, ten sam rytm, ta sama melodia, która przez pokolenia była przekazywana z mistrza na ucznia. Te melodie biorą się ze śpiewu, który zamienia się w taniec i wspólne muzykowanie – dodał.
W dalszej części koncertu muzycy nie tylko grali, ale również opowiadali o źródłach i historii polskiej muzyki ludowej, która przez wieki inspirowała kompozytorów, w tym Fryderyka Chopina. Artyści tłumaczyli, że młody kompozytor dorastał w kraju tętniącym muzyką, otoczony dźwiękami skrzypiec, fletów i śpiewem, który rozbrzmiewał na wsiach podczas zabaw i uroczystości. Wspomnieli, że Chopin często słuchał wiejskich muzykantów i czerpał z ich rytmiki, frazy i emocji, które później przetworzył w swoich mazurkach i kujawiakach.
Publiczność mogła usłyszeć dawne melodie w oryginalnym brzmieniu, grane na tradycyjnych instrumentach, takich jak dudy, harmonia czy cymbały, których dźwięk przywoływał atmosferę sprzed wieków. Artyści zwrócili uwagę, że w przeszłości muzyka była częścią codziennego życia, nie można było jej włączyć jednym przyciskiem, trzeba ją było samemu tworzyć, grając lub śpiewając. Muzycy podkreślali, że ta tradycja przetrwała dzięki przekazowi ustnemu, z mistrza na ucznia, z rodzica na dziecko i mimo upływu czasu zachowała swoje żywe, emocjonalne brzmienie.
Opowieści o dawnych kapelach, sposobach nauki i improwizacji przeplatały się z kolejnymi utworami, a artyści wprowadzali słuchaczy w kulisy wspólnego grania, pełnego spontaniczności i wzajemnych zaskoczeń. Nie zabrakło też humoru i ciekawostek o dawnych instrumentach oraz o tym, jak różniły się one od współczesnych. Dzięki barwnym opowieściom koncert nabrał charakteru nie tylko muzycznego, ale też edukacyjnego, stając się żywą lekcją historii polskiej kultury i tradycji.
Stefan Pawłowski – Wójt Gminy Ciechanów i Anna Kienik – prezes Lokalnej Grupy Działania „Północne Mazowsze”
Po zakończeniu występu głos ponownie zabrał Wójt Gminy Ciechanów Stefan Pawłowski, który podziękował artystom i publiczności za wspólne spotkanie z muzyką: O wartości muzyki świadczy nie tylko to, kto ją wykonuje, ale przede wszystkim wrażliwość słuchaczy. A Państwo tę wrażliwość dziś pokazali. Koncert był wspaniały i cieszę się, że potrafimy wspólnie docenić tak wyjątkowe wydarzenie – powiedział. Nawiązując do wcześniejszej zapowiedzi, dodał z uśmiechem: Na początku zastanawialiśmy się, czy to będzie muzyka poważna. Myślę, że tak – ale w najlepszym znaczeniu tego słowa. Poważna, bo piękna, poruszająca i prawdziwa.
Podsumowując wydarzenie, prezes Lokalnej Grupy Działania „Północne Mazowsze” Anna Kienik podkreśliła znaczenie współpracy lokalnych instytucji w organizacji podobnych przedsięwzięć: Bardzo się cieszę, że mogliśmy ponownie gościć zespół w gminie Ciechanów. To już kolejny koncert w ramach naszej współpracy i kolejne spotkanie z muzyką, która łączy pokolenia. Dziękujemy za serdeczne przyjęcie i wsparcie samorządów oraz instytucji kultury. Dzięki temu możemy realizować projekty, które rozwijają kulturę lokalną i przybliżają muzykę Chopina mieszkańcom północnego Mazowsza – mówiła.
Po koncercie o kulisach projektu opowiedziała Anna Kienik, prezes Lokalnej Grupy Działania „Północne Mazowsze”. Pomysł na organizację koncertów narodził się właściwie w ciągu kilku minut po telefonie od pana Janusza Prusinowskiego, który zaproponował współpracę. Dowiedzieliśmy się, że istnieje możliwość zorganizowania takich wydarzeń w naszym regionie, wystarczyło znaleźć chętne instytucje kultury.
Jako Lokalna Grupa Działania mamy stały kontakt z siedemnastoma gminami i ich ośrodkami kultury, więc bardzo szybko zwróciłam się do nich z pytaniem o udział. Odpowiedź była pozytywna i udało się zorganizować pięć koncertów – wyjaśniła. Jak dodała, Głównym organizatorem przedsięwzięcia jest Narodowy Instytut Fryderyka Chopina w Warszawie, a my jesteśmy jednym z lokalnych partnerów. W naszych gminach występuje Janusz Prusinowski Kompania wraz z Kają Prusinowską, prezentując muzykę, która inspirowała Fryderyka Chopina i była fundamentem jego twórczości.
Prezes Lokalnej Grupy Działania wspomniała również o dalszych wydarzeniach zaplanowanych na koniec roku. Cykl koncertów kończy się jutro występem w Koziczynie, w gminie Regimin. To już ostatni koncert w ramach projektu „Źródła muzyki Chopina”. W przyszłym tygodniu planujemy natomiast spotkanie opłatkowe dla przedstawicieli organizacji pozarządowych i instytucji kultury z terenu wszystkich 17 gmin. Wystąpi podczas niego nasz lokalny zespół ludowy Gołyminiacy z gminy Gołymin-Ośrodek, który niedawno się reaktywował. Przyjedzie do nas około 30 osób, które zaśpiewają kolędy i pastorałki, będzie to piękne, świąteczne spotkanie – opowiadała.
Na koniec Anna Kienik zdradziła także plany na nadchodzący 2026 rok. W tym roku nie planujemy karnawałowych potańcówek, choć w ubiegłym zorganizowaliśmy aż trzy takie wydarzenia. Tym razem skupiamy się na innych działaniach, ale w kwietniu na pewno włączymy się w obchody Międzynarodowego Dnia Tańca. Zorganizujemy potańcówkę na ludową nutę w ramach akcji „Tańczmy!”. Myślę, że najlepszym miejscem będzie Watkowo, (gm. Gołymin-Ośrodek) – tam naprawdę czuć muzykę i panuje klimat sprzyjający dobrej zabawie – podsumowała.
Tekst, zdjęcia: Ciech24.pl